Một chức năng quan trọng
là "Điều trị
rung thất không đau đớn". Gần đây chức năng này được chú ý vì sẽ giảm
tử vong! Hãy xem bài của
Cardiology
Today (tiếng Anh) về đề tài này và
bài bình luận của chúng tôi.
Các máy Biotronik Lumax đều có chương trình
ATP-One-Shot.
Máy
Maximo II cũng có chức năng tương tự nhưng thường hay phí đi năng lượng
một sốc hoặc đình trễ sốc. Máy Egida, là máy Maximo II xuống cấp bằng
cách bỏ đi chức năng này. Các máy St Jude thi phải chờ đến Fortify thế
hệ
2010
mới có chức năng tương tự.
Không
có chức năng này thì nguy cơ tử vong của bạn tăng từ 20% đến 117% nếu
bạn có suy tim! Bạn nên suy nghĩ kỹ trước khi chọn máy
không có chức năng này.
Điện
tim là chức năng chẩn đoán tối quan trọng trong các máy ICD. Nhờ xem
được điện tim trước, trong và sau cơn loạn nhịp, bác sĩ có thể hiểu
được
nguyên nhân cơn loạn nhịp và thay đổi liều thuốc để tránh các loại loạn
nhịp đã xãy ra, và nhờ vậy tránh bệnh nhân bị đánh sốc trở lại. Với máy
ICD 1
buồng, vì xác suất bị
đánh
sốc lầm do rung nhĩ cao, nên bác sĩ cần điện tim
dài để chẩn đoán nguyên nhân bị đánh sốc!
Khi máy phát hiện rung thất, máy sẽ tích điện để phát sốc. Sau khi tich
điên xong, máy sẽ kiểm tra xem cón loạn nhịp có còn hay không. Nếu còn
thì sẽ phát sốc. Nếu không còn, thì sẽ không phát sốc. Cái này gọi là
confirmation (chuẩn nhận). Các máy Biotronik và Medtronic có thể chọn
"uncommitted shock" (sốc không ràng buộc), và các sốc St Jude đều là
loại này. Tuy nhiên nếu đã bỏ dở (abort) một sốc mà ngay sau đó lại
phát hiện loạn nhịp vẫn tiếp tục, thi sốc sau sẽ phát ra dù
confirmation như thế nào vì có thể lý do không phát hiện được loạn nhịp
trong thời gian confirmation là do sóng tim quá nhỏ.
Trong các máy Biotronik và Medtronic, bác sĩ có thể chọn dùng sốc
committed (bắt buộc phát sốc) hoặc uncommitted. Committed được dùng khi
các sổc thường hay bỏ dở do biên độ sóng thay đổi nhiều. St Jude thì
không có chọn lựa này nên sẽ có khi máy sẽ mất nhiều thời gian trước
khi phát sốc, và sự trễ nải này có ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân.
Trong
2 vùng điều trị nhịp nhanh thất có trong các máy phá rung. máy
Biotronik là có nhiều điều trị nhất với 2 đợt ATP và 8 sốc. Máy
Medtronic thì có thể chọn 6 điều trị. Máy St Jude chỉ có 5 điều trị.
Một lý do có thể đưa đến sốc lầm là máy phát hiện lầm
sóng T.
Khi phát hiện vừa sóng R vừa sóng T, thì máy sẽ cho là nhịp gấp 2 lần
nhịp thật. Do đó sẽ có điều trị lầm. Với máy Biotronik thì BS chỉ cần
bật chức năng enhanced T wave suppression để máy dùng bộ lọc giảm biên
độ sóng T được máy ghi nhận và thay đổi cách phát hiện sóng. Máy
Medtronic không điều chỉnh được. Máy St Jude thí có thể thay đổi cách
phát hiện sóng nhờ vậy có thể tránh phát hiện sòng T. Với bộ lọc nhắm
ép sóng T lại, máy Biotronik công hiệu tránh điều trị lầm hơn. St Jude
mãi đến dòng Unity (2010) mới có thể thay đổi bộ lọc được.
Medtronic có ghi là máy ICD 1 buồng Maximo II VR có thời gian hoạt động 9
năm.
Máy đạt được thời gian hoạt động này bằng cách chỉ tái tạo bình tụ điện
2 lần/năm (so với 4 lần/năm), không tạo nhịp gì cả và không ghi lại tiền sử điện
tim. Nói chung đây là thời gian trên kệ của máy!
Nhưng
đổi lại 9 năm, so với 6,1 năm ghi trong bảng trên, bạn có thể bị một
loạt sốc vì sốc đầu mất quá lâu để sạc bình tụ điện (vì tái tạo 2
lần/năm thay vì 4 lần/năm) nên không công hiệu, cần sốc thứ 2!
Tái tạo bình tụ điện 4 lần/năm giảm thời gian hoạt động máy Maximo
xuống còn 7,9 năm (không có tạo nhịp).
Tai
hại hơn nữa là bạn bị rung nhĩ, rồi máy
điều
trị lầm!
Vấn đề này khó tránh lần đầu! Với tiền sử điện tim, bác sĩ sẽ chẩn đoán
được là bạn bị sốc do rung nhĩ, và sẽ thay đổi thông số máy cùng lúc
thay đổi liều thuốc hầu
tránh các cơn rung nhĩ này. Không có tiền sử
điện tim, bác sĩ chỉ có thể mở tiền sử điện tim, và kêu bạn "lần sau bị
sốc
hãy trở lại khám nhé"! Bạn về nhà phập phòng chờ lần sốc sau! Thêm 2
năm hoạt động máy (6,1 -> 7,9 năm), có đáng mất ăn mất ngủ, rồi
lại phải chịu thêm một
sốc nữa ? Tai hại hơn nữa, là vì không biết là có rung nhĩ,
bác sĩ sẽ không kêu bạn
uống
thuốc chống đông hoặc thuốc chống tiểu cầu ... và sơ sót này
có
thể đưa đến một cơn
đột
quỵ ... có thể đưa đến bại liệt!!
Bạn có thể đọc bài về
hậu quả
tai hại ở một BN vì kỹ thuật viên khóa lại điện tim.
Máy
St. Jude Accent Accel VR và Fortify VR còn có thêm chức năng điều chỉnh biên độ xung
thất tự động. Theo kinh nghiệm chúng tôi chức năng này không cần thiết
vì đa số BN cấy ICD 1 buồng không cần tạo nhịp thất.
Thiểu số BN
bị nhịp chậm, do suy nút xoang hoặc blốc nút nhĩ-thất, nên cầy máy 2
buồng. Lý do là các bạn đã có tim yếu, tạo nhịp 1 buồng lâu dai sẽ đưa
đến suy tim nặng, rung nhĩ và hội chứng máy tạo nhịp. Chúng tôi đã gặp
trường hợp một BN bị blốc nút nhĩ-thất, cấy máy 1 buồng với tạo nhịp
thất hầu như 100%. Sau 4 năm BN đã bị tất cả các chứng bệnh nêu trên và
đã phải cấy máy phá rung 3 buồng điều trị suy tim mà do rung nhĩ dai
dẵng đã bị loạn nhịp thường xuyên ở thất.
Nếu không cấy máy ICD 2
buồng, thì nên cấy máy 1 buồng cộng thêm máy tạo nhịp 2 buồng. Hãy liên
lạc với chúng tôi để được tư vấn.
Bác sĩ giới thiệu bạn máy
Maximo II VR có thời gian hoạt 9 năm, là bác sĩ
chưa từng
điều chỉnh máy phá rung! Sau khi bị sốc khi đang đi bộ, bạn đi khám bác
sĩ. bác sĩ chỉ trong vòng 5 phút khám xong và báo cho bạn biết là
bạn
bị sốc và máy hoạt động tốt! Tốt quá, máy đã cứu sống mình!
Bạn hãy
so sánh với cấy máy Lumax 300 VRT, có 7,2 năm hoạt động. Bạn bị sốc khi đang đi
bộ và đi khám bác sĩ. Bác sĩ phải lấy thông số và in ra điện tim được
ghi lại, mất 10 phút. Có
thể bác sĩ sẽ nói là sẽ gửi điện tim cho công ty xem xét lại
và
hẹn
bạn trở lại 2 ngày sau! Bạn trở lại 2 ngày sau, bác sĩ báo cho
bạn
biết là bị một cơn rung nhĩ điều trị lầm, cần phải
uống thuốc chống rung nhĩ,
chống đông!
Như vậy là bác sĩ thứ 2 yếu tay nghề quá! ... mất 10 phút và
in
tùm
lum mà không có chẩn đoán gì được cả, còn phải cầu cứu công ty, và phải
trở lại nữa, mà cho uống thuốc gì đâu vì bạn chỉ bị hội chứng Brugada
thôi mà!!!
Nhưng đổi lại, bạn sẽ không bị một phát sốc thứ 2 tương
tự, bạn không bị một cơn đột quỵ do cục đông máu tạo ra bởi rung nhĩ!
Vậy bạn chọn bác sĩ nào ? Mà rốt cuộc với máy đầu, thời gian hoạt động
không đước tới 6 năm vì quá nhiều sốc ... cứ vài tháng là bị 1-2 sốc.
Với
mỗi sốc máy Maximo II VR, thời gian hoạt động giảm đi 40 ngày. Máy Lumax 300 VRT chỉ
trừ 15,2 ngày vì là máy 30 Joules.
Chỉ có công ty Medtronic là cho phép bác sĩ khóa tiền sử
điện tim. Các công ty khác như Biotronik, St Jude, Boston Scientific
không cho khoá ! Medtronic khuyên bác sĩ như vậy với máy Maximo (2003),
mà
đến dòng Virtuoso (2006), Medtronic lại
khuyên
bác sĩ nên ghi lại tiền sử
điện tim
... sau khi khắc phục được tình trạng hao pin khi
ghi tiền sử
điện tim! Nhưng đến đời Maximo II, thông số mặc định lại trở lại là
khóa tiền sử ! Lý do hình như vì muốn quảng cáo là
thời gian hoạt động dài!
Vậy, theo bạn, khoá tiền sử điện tim lợi cho bệnh nhân (bạn) hay cho
công ty
(quảng cáo thời gian hoạt động dài)?
Công
ty St Jude, thì mặc định là chỉ ghi lại 1 kênh điện tim với tiền sử.
Với 2 kênh, kỹ thuật viên và bác sĩ đã khó khăn lắm mới chẩn đoán đúng
cơn
loạn nhịp! Bật thêm kênh thứ 2 sẽ rất hao pin các máy St Jude. Chúng
tôi suy đoán là trong các máy St. Jude mạch điện để ghi lại điện tim từ
các
điện cực sốc rất hao điện nên công ty mới khuyên chỉ ghi kênh nhận cảm
thất thôi.
Về
phương diện thời gian điện tim ghi lại được, thì máy Biotronik dài nhất
với 30-32 phút 2 kênh điện tim, và với thời gian tiền sử dài
nhất, ≥30
giây. Thời gian dài giúp bác sị chẩn doán đúng nguyên nhân cơn loạn
nhịp.
Về phương diện năng lượng sốc, thì máy Lexos và Lumax 300 VR-T phát sốc
tối
đa là 30 Joules, trong khi 4 máy kia (Lumax 340 VR-T XL, Lumax 540
VR-T, Maximo II/Egida, Current) phát sốc tối đa > 35 Joules. Đối
với người VN, với thân
hình
nhỏ, 30 Joules là đủ! Sốc cao hơn 30 Joules, không hiệu quả hơn, nhưng
sẽ tốn pin hơn, và
có
thể tổn thương cơ tim nặng hơn (xem đoạn chót trong bài). Thí
dụ Medtronic có máy Maximo (đây là máy thế hệ cũ), 35 J, và máy Marquis,
30J. Cảc mạch điện 2 máy giống nhau, chỉ khác ở phần mềm và bình tụ
điện (vì Maximo cần sạc năng lượng cao hơn). Mỗi sốc
sẽ trừ
đi 33 ngày hoạt động máy Marquis và 43 ngày máy Maximo. Nếu mỗi năm
phải sạc bình tụ điện 4 lần thì máy Marquis sẽ có thời gian hoạt động
dài hơn Maximo gần 8 tháng. Điều này có thể dùng để giải thích phần nào
sự khác biệt giữa máy Lumax 300 VR-T và máy Maximo II (1,1 năm = 13 tháng). Sự khác
biệt còn lại là do ghi lại tiền sử điện tim hao pin trong máy Maximo vì
không có mạch điện đặc biệt đê ghi lại như trong máy Lexos!
Lý do chúng tôi không ghi được thời gian hoạt động các máy St Jude
là tại vì số sốc phải tính hàng năm thay đổi. Vào thời kỳ đầu, các bình
tụ điện được tái tạo cách 3 tháng (4 lần/năm). Vào thời kỳ giữa
thời gian hoạt động thì cần phải giảm thời gian này xuống 1 tháng (12
lần /năm). Nói chung bình tụ điện các máy St Jude không
được tốt bằng các bình tụ điện trong các máy Biotronik và
Medtronic, chỉ cần được tái tạo cách 3 tháng trong cả thời gian hoạt
động!
Lý do máy Lumax 340 VR-T XL và Lumax 540 VR-T có thời gian hoạt động
dài, 9,7/ 9,8 năm là nhờ
pin lớn! Vậy đây là
thời gian thực, chớ không phải thời gian giả tạo do khoá chức năng!
Công ty Biotronik là công ty đầu tiên dùng pin 1,72 Ah cho máy phá
rung.
Mới đây (hè 2009), công ty St Jude cũng đã có máy Current Accel dùng
pin tương tự để đạt thời gian hoạt động dài.
Pin
máy Lexos là 2 pin nối chuổi, nên so với pin các máy khác điện
lượng là gần gấp
đôi điện lượng 0,83 Ah, là 1.66Ah. Máy Lumax VR nhờ có mạch điện ít hao
pin hơn nên có thời gian hoạt động dài hơn máy Lexos.
Bề dầy của máy cũng quan trọng. bệnh nhân có thể cảm giác được sự khác
biệt 2
mm!
Tóm
lại máy Lumax 1 buồng có thời gian hoạt động dài hơn máy các công ty
khác khi tất cả chức năng chẩn đoán được bật lên. Máy Lumax XL 1 buồng
với
pin lớn nhất, thì đương nhiên có thời gian hoạt động dài nhất!
Máy
phá rung 2 buồng
Vì trang web đã trở nên quá dài, đoạn so sánh máy ICD 2
buồng đã được chuyển sang trang web phụ. Hãy bấm vào link trên.
Home
Monitoring - theo dõi từ nhà
Một
chức năng mà Biotronik đã có kinh nghiệm từ hơn 10 năm nay và với trên
100.000 bệnh nhân, mà các công ty khác mới bắt đầu học hỏi, là
Home
Monitoring,
theo dõi từ nhà. Hiện nay các máy phá rung dòng Lumax đã được cung cấp
ở VN, chỉ cần thêm máy
Cardio Messenger là bệnh nhân có thể được theo dõi 365/365 mà không cần
đến
khám bác sĩ! Cardio Messenger là một điện thoại di động đặc dụng của
Biotronik. Chúng tôi đã từng có 2 bệnh nhân thử Home Monitoring tại VN,
và
mỗi đêm các sự kiện máy phát hiện trong ngày đã được gởi về trung tâm
theo dõi của Biotronik tại CHLB Đức! Vi giá máy Cardio Messenger cao,
nên chúng tôi chỉ đề nghị các bệnh nhân có nhiều sự kiện xảy
ra (loạn
nhịp, nhập viện do suy tim) mới cần thêm chức năng này. Ngoài ra các
bệnh nhân thay máy đã được cấy các dây bị thu hồi (
Medtronic Sprint Fidelis,
St Jude Riata)
Các công ty khác thường
hay nói về chức năng tương tự có ở Âu-Mỹ ... nhưng ở VN, chỉ có Home
Monitoring của Biotronik là sẵn sàn để sử dụng!
Pin
các loại máy phá rung

Từ trái sang phải: pin Lexos, pin Atlas+, pin Maximo
Trong đoạn này chúng tôi trình bài pin của máy Lexos, Maximo và
Atlas +, là lọại máy thế hệ cũ. Khi chùng tôi có dịp mở được các máy
thế hệ mới sẽ cập nhật phần này.
Mặc dù các pin trong hình trên dùng vật liệu khác nhau (Lexos:LiMnO2; các máy khác: LiSVO) và từ
những nhà sãn xuất khác nhau (Litronik, Wilson Greatbatch, Medtronic),
so sánh khối lượng cũng có thể cho ta
khái niệm về điện lượng. Pin Lexos đo ra 8821 mm3 (100%), pin Atlas+
8165 mm3 (93%),
pin Maximo 6970 mm3 (79%). Như vậy pin máy Lexos lớn nhất, kế đó là pin
máy
Atlas+ và sau cùng là pin máy Maximo. Nếu máy phá rung được lập trình
với chức năng tương tự, chúng ta có thể suy ra là thời gian hoạt động
từ dài đến ngắn là máy Lexos, Atlas+, Maximo.
Bình
tụ điện
Bình tụ
điện: Lexos, Atlas+, Maximo
Ngoài
pin
ra, kỹ thuật bình tụ điện ảnh hưởng nhiều đến máy phá rung: kích cở,
thời gian hoạt động (tùy theo thời gian giữa các lần tái tạo bình tụ
điện). Trong hình trên chúng ta thấy là máy Atlas+ và Maximo dùng kỹ
thuật tương tự nhau. Bình tụ điện Lexos bằng chất sứ (ceramics), một kỹ
thuật mới hơn, nên có kích cở nhỏ hơn, dù chỉ cần sạc đến 30 Joules,
thay vì 40 Joules như trong 2 máy kia. Bình tụ điện bằng sứ cần tái tạo
ít hơn. Dù vậy thời gian mặc định giữa 2 tái tạo bình tụ điện của máy
Lexos là 3 tháng. Trong lúc chỉ là 6 tháng cho máy Maximo. Máy Atlas+
thì bắt đầu với 3 tháng rồi đến giữa thời gian hoạt động thì là 1
tháng. Chẳng lẽ Medtronic ít dè dặt hơn 2 công ty kia ?
Máy
Atlas+ bắt đầu tái tạo bình tụ điện mỗi quý. Khi pin còn 2,86V (bắt đầu
là 3,20V) thì chuyển sang mỗi tháng. Đến gần cuối thời gian hoạt động,
khi pin chỉ còn 2,56 V, thì trở lại 3 tháng để tiết kiệm pin.
Tóm
tắt
Các máy phá rung và điều trị suy tim Biotronik có thời gian hoạt động
dài nhất với đầy đủ chức năng chẩn đoán.
Ngoài ra chúng tôi có chương trình hỗ trợ bác sĩ kiểm tra máy. Chúng
tôi sẽ
giúp bác sĩ hiểu các số liệu ghi lại trong máy sau mỗi lần điều trị.
Thay
vì các bác sĩ bỏ thời gian đọc các điện tim được ghi lại, kỹ thuật viên
với
17 năm kinh nghiệm với máy phá rung, sẽ kiểm tra các điện tim và sẽ gởi
báo cáo cho bác sĩ, giúp bác sĩ hiểu rỏ sự kiện đã qua, hầu thay đổi
điều trị
cho tối ưu cho bạn. Chỉ có công ty Tâm Thu là cung cấp dịch vụ này cho
bác sĩ. Một thí dụ mà chúng tôi rất hài lòng là
điều trị các cơn loạn nhịp bệnh nhân
bị hội
chứng QT kéo dài, mà trước đây bác sĩ và kỹ thuật viên công
ty
máy đầu tiên đã không điều trị thành công ! Một thí dụ khác là
trường hợp
một BN suy tim đã
được cấy máy CRT-D, và được điều chỉnh chuẩn để trở lại cuộc
sống bình thường.